Als dit tekstlinks zijn en geen knoppen, klik dan hier voor meer uitleg hierover!
Je bent bij Veelgestelde vragen binnen LETS Leuven

Ik heb ondertussen heel wat geletst (vooral klussen) die tamelijk veel iku's opbrengen. Af en toe laat ik mijn haar wel knippen, maar voor de rest heb ik niet zoveel vragen. Mijn studentenleven geeft mij redelijk veel vrije tijd, en de behoeften van een student zijn anders dan die van een doorsnee letser.

Denk eens even verder dan je dagelijkse behoeften. Extraatjes als massage, voetverzorging, reflexologie, etentjes,... Wil je een (verjaardags)feestje geven, kunnen letsers koken, opdienen, afwassen, animatie verzorgen,... Je kan er ook cursussen/les mee volgen op welk vlak dan ook (computer, creatieve bezigheden zoals boekbinden of pottenbakken, sport bv surfles, ...). Je kan ook vakantie inplannen m.b.v. lets: buitenverblijf in Molenstede is een aanbod, info vragen of begeleiding bij vakantie kan ook. Loop de gids maar eens door, dat brengt ook vast inspiratie.

Je kan ook iku's uitgeven aan goederen. Stel dat je graag leest, ga dan eens op zoek naar boeken die andere lets-leden wel kwijtwillen. Zoek je een goede tennisrakket, kookspullen, een kapstok, of wat dan ook, gooi je vragen actief in de groep. Je spaart zo wellicht heel wat geld uit.

Anderzijds zullen jouw behoeften in de loop van de komende jaren wel automatisch volgen, als je student-af bent. Iku's hoef je niet noodzakelijk onmiddellijk terug uit te geven, neem je tijd.

Eigenlijk heb ik niet zoveel aan te bieden binnen lets. Vragen genoeg, maar weinig tijd en ruimte om zelf dingen te doen. Ik ben al zo vaak van huis, en de tijd die ik dan nog heb, ben ik graag thuis met de familie.

Je hebt vaak meer aan te bieden dan je zelf denkt. Ga eens na wat je zoal voor familie of vrienden ooit gedaan hebt. Zo heb je misschien fietskaarten liggen, die een letser wel kan uitlenen of copiëren. Bovendien zijn er een boel dingen die je thuis kan doen voor lets, bijvoorbeeld koper poetsen voor een ander, strijken, op computer iets maken. Andere dingen zoals bv boodschappen doen voor iemand kan je sowieso als je zelf boodschappen doet. Misschien kan je behalve je eigen kinderen ook nog mini's van andere letsers meenemen als je een uitstap doet. Je kennis delen met anderen kan bv ook makkelijk bij jou thuis (als je dat zo afspreekt), van welke aard ook. Heb je een mooie grote tuin, kun je die ter beschikking stellen van letsers (voor feestjes, maar ook voor groenten telen, rustig van de zon genieten met een boek). Overweeg alle zaken die jij hebt, en andere misschien niet noodzakelijk. Dit vraagt wat inlevingsvermogen, maar moet kunnen. Overweeg of gewoonweg jouw gezelschap niet als aanbod kan fungeren, of samen een van je hobby's doen.

Binnen lets heb ik al verschillende dingen gevraagd, waaronder behangen en naaien. Nu kan ik beide dingen eigenlijk best wel goed, maar liet het doen door letsers daar ik er maar niet aan toe kwam. De kwaliteit van het gedane werk is niet goed genoeg, en ik ben niet echt gelukkig dat ik er letsers aan heb laten werken.

Letsen is een zaak van vertrouwen, dat weten we maar al te goed. Maar dergelijke slechte lets-ervaringen kunnen verholpen worden door goede afspraken vooraf. Is het voor jou een prioriteit dat de werken piekfijn uitgevoerd worden, en zijn jouw eisen superhoog, maak dit vanaf het eerste moment duidelijk. Meestal weten letsers wel van henzelf hoe zij het zelf zien, en wees eerlijk met elkaar. Je kan in dit geval natuurlijk ook overwegen of je dit niet door vaklieden-specialisten zal laten doen via het normale handelscircuit. Letsers zijn veelal 'amateurs' en geen beroeps. Hoewel mensen wel meestal goed doen wat ze graag doen, zijn de normen vaak verschillend.

Je kan ook de lets-activiteiten zelf begeleiden. Als je mee behangt, kan je je mede-letsers meteen laten zien hoe je het graag gedaan hebt. Je hebt best het recht om letsers te vragen jouw werkmethode te volgen.

Een bijkomende tip: vraag referenties, en contacteer mensen waar die letser vroeger ook al eens die klus gedaan heeft. Geen kwestie van wantrouwen, enkel om negatieve lets-ervaringen te vermijden.

Het is behoorlijk moeilijk om in te schatten hoeveel iku's men kan overeenkomen voor goederen. Kleine goederen stellen meestal minder problemen, maar voor grotere goederen lijkt dit meestal een probleem. Hoe los ik dat op?

De iku-waarde van goederen bepalen is vaak een lastige zaak, en afhankelijk van vele factoren. Enkel en alleen afgaan op een richtlijn is niet steeds aanbevolen. En prijzen ter vergelijking met de tweedehandsmarkt hanteren en omrekenen naar iku's werkt vaak ook niet helemaal. Bedenk voor alles dat als je bijvoorbeeld 200 iku vraagt voor goederen, de mede-letsers hiervoor maar liefst 10 u diensten dient te presteren (toch al heel wat voor de meeste letsers). Overweeg of je via het normale handelscircuit wilt gaan ingeval je echt veel wil vragen voor een goed. Gaat het bv om een kast die je toch in de weg staat, en die je sowieso naar 't Spit doet als er geen letser op af komt, verlets die dan misschien aan wat minder iku's. Een eensluitende regel bestaat niet, het is meer 'aanvoelen' dan rekenen. Letsen is ook een sociale aangelegenheid. Als iemand bijvoorbeeld bij scheiding en aansluitend gedwongen verhuist, meubels wil letsen, liefst niet volgens de 'harde' principes van de vrije markt. Je kan die persoon immers helpen in een moeilijke periode en hieruit extra iku's proberen te halen is niet echt fair.

Anderzijds kan je desgewenst ook afspreken alles in euro af te rekenen i.p.v. via lets. Je kunt als je dat wil die lets-transactie met een symbolische iku inschrijven in de boekhouding. Het is in onderling akkoord ook mogelijk om deel in iku en deel in euro af te rekenen. Alle regelingen moeten kunnen, zolang beide partijen zich daar maar goed bij voelen.

Doordat ik een gezin en jonge kinderen heb, en beide fulltime werken, vinden we soms moeilijk tijd om te letsen. En babysit vragen via lets, om dan letsklus te kunnen doen, is broekzak-vestzak operatie. We houden er ook aan om de tijd die we hebben, dan ook veelal door te brengen met onze kinderen.

Begrijpelijk, en niemand die jou dat belet. Planning binnen een gezin is een noodzakelijk kwaad, en jullie moeten zelf uitmaken met welke frequentie je letst. Je hoeft echt niet elke dag-week-maand te letsen, en het is absoluut normaal dat je in bepaalde periodes meer letst dan in andere. Probeer wel regelmatig iets te doen als je binnen lets actief wil blijven naar de toekomst toe. Organiseer eens iets met kinderen en familie met wat letsers erbij: uitstap, speelnamiddag, oppas terwijl je toch op eigen spruiten let (kun je oppassen voor kinderen van ongeveer dezelfde leeftijd als die van jou, kunnen de kinderen er zelfs toffe vriendjes bij krijgen). Misschien kun je ook eens thuis-letsaktiviteiten overwegen (zie vraag 2). Of misschien heb je een pruimenboom staan, of heb je een ovevloed aan pompoenen, scharreleieren,... die je kan verletsen. Heb je nog speelgoed-kleren liggen van toen je kinderen kleiner waren (en die je nu toch niet meer gebruikt), kun je die wellicht verletsen.

Betreft die broekzak-vestzak operatie, is dit misschien wel louter 'economisch' gezien juist, maar wellicht kan dit toch een interessante zaak blijken. Stel dat je kinderen een toffe zoektocht doen, terwijl jij je hobby doet samen met een letser, zorgt dit misschien voor doorbreken van dagelijkse routine voor jou en je gezin. De keuze blijft natuurlijk bij jullie.