Als dit tekstlinks zijn en geen knoppen, klik dan hier voor meer uitleg hierover!

Oorspronkelijk was er het idee om de waardering binnen Lets Leuven te laten gebeuren met boeketten, naar analogie met een boeket bloemen dat meestal geschonken wordt aan iemand anders. Dit geitenwollen-sokken-idee werd al vlug verlaten en er werd gezocht naar een waardige opvolger. Tijdens een zotte nacht kwam het inval om de waardering Ik-U te noemen, naar de zin die steevast na het letsen ter berde komt: "Wa moek ik u?" (Wat moet ik u?). Dieper bekeken geeft het ook het wezen van de transactie binnen Lets weer: de verbinding tussen mij en iemand anders. Ik waardeer iemand anders voor zijn hulp of iemand waardeert mij voor mijn hulp.
Allusies naar de IQ (vanwege de Universiteit) of de ECU (de vroegere Euro) zijn dus uit de lucht gegrepen, laat dat duidelijk zijn.

IKU's zijn een lokaal ruilmiddel

Een IKU is een lokaal ruilmiddel dat alleen geldig is binnen LETS Leuven. Bij Lets Antwerpen, Begijnendijk of waar dan ook kan je er niets mee aanvangen. Ook niet in het buurtwinkeltje of in de supermarkt op de hoek. De IKU heeft enkel waarde binnen de Lets Leuven groep.
IKU's hebben geen afdwingrecht zoals geld dat bijvoorbeeld wel heeft. Wanneer je op een aanbod in wil gaan moet je rekening houden met de aanbieder. Het is dus niet zo dat als je IKU's in overvloed hebt dat je gegarandeerd aan de bak komt. Een transactie tussen twee letsers is een zaak van respect en vertrouwen, waarbij de ruilwaarde een middel is om op een faire manier uit te kunnen wisselen.

Verletsen van diensten

Er werd overeengekomen dat één uur werk zou gewaardeerd worden met 20 IKU. Dit is geen vaste regel, maar eerder een richtlijn die je kan volgen. Er kan in sommige gevallen overeengekomen worden dat één uur werk met meer of minder IKU's zou overeenkomen.
Een eerste voorbeeld is dat iemand ter hulp komt om een zware of vuile klus te klaren. In dat geval kan overeengekomen worden dat er bijvoorbeeld gewaardeerd wordt met bijvoorbeeld 30 IKU.
Een ander voorbeeld is wanneer iemand een dringende hulp nodig heeft. Als dan een letser bereid gevonden wordt onmiddellijk of binnen korte periode hulp te bieden, kan ook overeengekomen worden meer IKU's te geven voor de geleverde prestatie.
Maar er kan ook overeengekomen worden om minder te vergoeden. De hulp van een baby-sit die de verantwoordelijkheid heeft over een paar tieners in hun apejaren zal uiteraard meer gewaardeerd worden dan deze van een baby-sit van een baby'tje dat de ganse avond heeft liggen slapen. Heel wat letsers komen in het laatste geval overeen om dit voor bijvoorbeeld 10 IKU per uur te waarderen.

Verletsen van goederen

De beste manier om de waarde van een goed te bepalen is om samen te bekijken hoeveel tijd het waard zou zijn om dit goed te verwerven. Stel dat je vindt dat een bepaald goed het je waard is om twee uur diensten te verrichten binnen lets, dan is de IkU-waarde van dit goed 40 IkU (2 uur x 20 = 40 IkU). Dit is de methode die het dichtst ligt bij de geest van Lets. Verletsen van goederen zou bij voorkeur best op deze manier gebeuren.

Je zou ook een euro-waarde kunnen omrekenen naar IkU's. Een voorstel van zo'n richtwaarde is 10 euro = 1 uur = 20 IkU. Opgelet echter, hier zit een hele nest adders onder het gras: besef dat dit een hulpmiddel is, een voorstel dat je in overeenstemming met de ander al dan niet kan gebruiken. Een letshandeling is geen eenzijdige handeling (als jij dat voor mij doet, geef ik jou zoveel IkU), het is in principe een ruil (jij doet iets voor mij in de verwachting iets gelijkwaardig terug te krijgen binnen het systeem). IkU's zijn gewoon een manier om ruilen van goederen en diensten gemakkelijker en eerlijker voor alle partijen te maken.

Vergelijkingen naar economische begrippen hebben totaal geen zin. Lets is GEEN economisch systeem (het gaat hem immers niet om professionele diensten/goederen), enkel een manier om ruilen van diensten, maar ook van goederen, eerlijker te maken. Goederen verletsen door de marktprijs (zelfs de tweedehands marktprijs) te verrekenen naar IkU's is iets wat niet klopt: letsdiensten zijn geen professionele diensten/goederen en worden daarom ook zo niet verrekend (de marktprijs) of vergeleken (prijs voor professionele diensten).

De anciens onder jullie zullen ongetwijfeld nog een andere richtwaarde herinneren: 200 BEF = 1 u = 20 IkU. Deze waarde was vastgesteld bij de start van Lets Leuven in 1994. Toen was dit heel actueel en een goede waarde om te gebruiken, maar nu compleet achterhaald. Dat zijn omrekeningen met waarden van de jaren stillekes en de IkU-bedragen die daaruit verder kwamen waren ronduit krom (en dat is dan nog positief uitgedrukt): voor een relatief klein bedrag moest je onredelijk veel IkU's ophoesten. Bijvoorbeeld, als iemand een bedrag van 30 euro wil omrekenen naar IkU's kom je al direct op 120 IkU, dus 6 uur dienstverlening binnen lets, wat helemaal niet meer realistisch is! Daarom dat in 2006 werd voorgesteld om een aangepaste waarde te gebruiken.

Enkele vragen die veel terugkomen:

  • Welke waarde moeten we nu nemen? Waren we in het verleden dan verkeerd bezig?
    Deze richtwaarden zijn voorstellen, geen harde wet. Probeer je echter eerst te laten leiden door de tijd die het je waard zou zijn om dit goed te verwerven, meer dan door de harde omrekening van euro naar IkU. Dat is de meest logische oplossing en volledig in overeenstemming met de Letsgedachte. Lukt dat niet, gebruik dan een omrekeningsfactor. De oude waarde heeft echter heel wat nadelen, zodat we aanraden deze nu niet meer te gebruiken. Maar natuurlijk: dit is enkel een voorstel. Als zowel de gever als de ontvanger de vroegere waarde wel billijk vinden: ga gerust jullie gang. Gebruik die waarde waar jullie je beiden goed bij voelen.
  • Als 1 uur 10 euro betekent dan kan ik beter naar de PWA gaan of het in het zwart vragen of ... (vul zelf in), dat is goedkoper...
    Dat is een compleet foute voorstelling van de zaken. Lets is geen economisch systeem, enkel een ruilsysteem van diensten en goederen. In Lets Leuven werken we met IkU's, niet met euro's. De omrekenfactor is er om een billijke omrekening te kunnen krijgen in de ruil met anderen, niet om een vergelijking te maken met de geldeconomie. Elke vergelijking met de huidige economische begrippen zal trouwens altijd mank lopen. Beschouw het Lets systeem eerder als een uitgebreide vorm van vriendendienst, niet als de vervanging van het geldsysteem.